in English   English Version     Rada Nagrody     Fundusz Nagrody     Regulamin     Wniosek     Strona Główna  

Autoportret Witolda Lipskiego

Wspomnienia o Witoldzie Lipskim
(1949-1985)


Witold Lipski był naukowcem o wybitnym, twórczym umyśle. W roku 1967 jako laureat XVIII Olimpiady Matematycznej przyjęty został bez egzaminów wstępnych na Studium Podstawowych Problemów Techniki przy Politechnice Warszawskiej. Studia skończył w roku 1972 z wynikiem bardzo dobrym, uzyskując stopień magistra inżyniera matematyki. Przez dwa następne lata studiował w Studium Doktoranckim tej samej uczelni. Pracę doktorską na temat "Kombinatoryczne aspekty teorii wyszukiwania informacji" obronił z wyróżnieniem w dniu 24 lutego 1975 r. przed Radą Naukową Centrum Obliczeniowego PAN, obecnie Instytutu Podstaw Informatyki PAN. W cztery lata później, 19 grudnia 1979, ta sama rada wystąpiła z wnioskiem o nadanie mu stopnia doktora habilitowanego nauk matematycznych na podstawie rozprawy habilitacyjnej pt. "On semantic issues connected with incomplete information data bases" (O zagadnieniach semantycznych związanych z bazami danych o niepełnej informacji).

Zaraz po ukończeniu studiów Witold Lipski podjął pracę w Centrum Obliczeniowym Polskiej Akademii Nauk - przemianowanym później na Instytut Podstaw Informatyki PAN. W ciągu krótkiego okresu dziesięciu lat, jakie minęły od dnia uzyskania stopnia doktora, stworzył imponujący dorobek naukowy obejmujący trzy ważne i trudne kierunki badawcze: kombinatorykę, teorię wyszukiwania informacji oraz geometrię obliczeniową. W każdej z tych dziedzin opublikował wiele prac, które przyniosły mu światowy rozgłos. Najbardziej znanym jego wynikiem była matematyczna teoria baz danych z niepełną informacją, której podstawy położył w swojej rozprawie habilitacyjnej, i którą rozwinął następnie w szeregu publikacji. W roku 1984 w czasopiśmie Information Systems (tom 9 nr 1) ukazał się artykuł znanego naukowca francuskiego Henri Prade Pt. "Lipski's approach to incomplete information restarted and generalized in the setting of Zadeh's possibility theory" (Podejście Lipskiego do problemu baz danych z niepełną informacją przedstawione i uogólnione na gruncie teorii możliwości Zadeha).

Spis publikacji naukowych Witolda Lipskiego obejmował w roku 1984 około 60 pozycji. Wśród nich 30 prac opublikowanych zostało w zbiorach artykułów oraz w najpoważniejszych międzynarodowych czasopismach m.in. takich jak ACM Transactions of Database Systems, Theoretical Computer Science, Information Systems, Journal of ACM, Journal of Information and System Science. Dalszych 21 prac ukazało się w materiałach znanych międzynarodowych konferencji m.in. takich jak MFCS, ICALP, Internat. Conf. on Very Large Data Bases, ACM SIGMOD symposia. Witold Lipski był autorem dwóch książek wydanych w kraju: "Kombinatoryczne aspekty teorii wyszukiwania informacji", PWN 1975 oraz "Kombinatoryka dla programistów", WNT 1982. W druku znajduje się trzecia jego książka, napisana wspólnie z Wiktorem Markiem, p.t.: "Analiza Kombinatoryczna".

Witold Lipski był częstym gościem najlepszych naukowych ośrodków zagranicznych, uczestnikiem i organizatorem międzynarodowych konferencji. M.in. w latach 1978/79 przebywał w Uniwersytecie Illinois, gdzie poznał wybitnego naukowca pochodzenia włoskiego Franco P. Preparata; wspólnie z nim napisał wiele prac poświęconych geometrii obliczeniowej w zastosowaniu do projektowania układów wielkiej skali integracji (VLSI). W lutym 1985 roku otrzymał ponownie zaproszenie do tego uniwersytetu. Niestety nie dane mu już było z tego zaproszenia skorzystać. Inna jego niezrealizowana podróż naukowa, to udział w międzynarodowej konferencji International Conference on Foundations of Data Organisation w Kyoto (Japonia), w organizacji której Witold Lipski uczestniczył w charakterze przewodniczącego komitetu programowego.

Witold Lipski był nie tylko wybitnym naukowcem, ale także człowiekiem niezwykle wszechstronnym. Od wczesnej młodości pasjonowała go muzyka. Miał słuch absolutny. Grał na fortepianie, gitarze, akordeonie i saksofonie. Należał do wielkich miłośników Gustawa Mehlera oraz jazzu. Był również zapalonym sportowcem; z okresu studenckiego pozostawił medale zdobyte na zawodach lekkoatletycznych; z ostatnich lat - a więc już z okresu bezlitośnie rozwijającej się choroby - dwa dalsze medale za bieg Paris Versailles 1983 oraz Les 20 Kilometres de Paris 1984. Również w 1984 roku przebiegł, wspólnie z Krzysztofem Aptem, paryski maraton. Od dawna był zapalonym radioamatorem. Radiostacja SP5 BIL, której nadajnik sam skonstruował, znana była w najdalszych zakątkach naszego globu. Od kilku lat studiował rysunek. W jego ostatnim mieszkaniu w Paryżu znaleziono stosy szkiców i rysunków (pasteli), które wyszły spod jego ręki. Mimo pełnej świadomości śmiertelnej choroby, jaką nosił w sobie od pięciu lat, mimo niezwykłej aktywności naukowej, potrafił nadal uprawiać sport, grać i słuchać muzyki, uczyć się rysunku i eksperymentować z chińską kuchnią. Wielu z jego bliskich kolegów i przyjaciół nie podejrzewało zbliżającej się tragedii. Do samego końca był sobą: czynnym, inspirującym, wszechstronnym. Takim pozostanie w naszej pamięci.


prof. Andrzej Blikle



Kiedy Witek Lipski zmarł w absurdalnie młodym wieku 35 lat, w maju 1985 roku, był juz znanym informatykiem i matematykiem o międzynarodowej reputacji. Mimo zaledwie niespełna dziesięciu lat zawodowej aktywności napisał podstawowe prace w imponująco szerokim wachlarzu tematycznym: od czystej kombinatoryki, teorii grafów, poprzez projektowanie ukladow VLSI do teorii systemów informacyjnych i baz danych oraz zastosowań logiki w informatyce. Po prawie dwudziestu latach od jego śmierci prace te są ciągle często cytowane w obecnej literaturze (ponad 3000 stron na Google!), a niektóre z nich są po prostu klasykami literatury fachowej.

Miałem szczęście być jednym z pierwszych doktorantów Witka i okres współpracy z nim do dzisiaj zaliczam do najbardziej fascynujących i owocnych w mojej karierze. Kiedy w 1978 roku podjąlem prace jako asystent w IPI PAN, Witek w wieku 29 lat był już gwiazdą, własnie po habilitacji przebywał na stażu Fulbrighta na University of Illionois w Urbana Champaign. Kiedy wrocił, zostaliśmy wraz ze Zbyszkiem Michalewiczem jego pierwszymi doktorantami. Z czasem, relacja doktorant-promotor przerodziła się w intensywną wspołpracę naukową, kiedy w ciągu niespełna dwóch lat napisaliśmy razem około dziesięciu prac z teorii baz danych. Witek łączył w sobie błyskotliwy umysł matematyczny z umiejętnością eleganckiej reprezentacji problemów praktycznych.

Gorąco popieram inicjatywę utworzenia nagrody jego imienia - trudno o lepszy przykład wybitnej kariery polskiego naukowca, zwłaszcza osiagniętej w tak młodym wieku i niestety przerwanej tak wcześnie.


Tomasz Imielinski
Professor
Department of Computer Science
Rutgers University
USA



Witek Lipski was a creative and respected researcher in several areas of Computer Science. His numerous contributions span a wide range of topics, from database theory to logic, to combinatorial algorithms, to computational geometry, and exhibit a unique character of intellectual elegance. His scholarly work appeared in the most prestigious venues of our profession.

In addition to being a highly regarded scientist and a cultivated individual, Witek was a wonderful human being, whose memory will remain for us a constant source of inspiration.


Franco P. Preparata
An Wang Professor of Computer Science
Department of Computer Science
Brown University Providence
USA



Witold Lipski visited me at MIT in 1980, and we quickly became research collaborators and friends. What I remember most vividly from him is his optimism and very original sense of humor, and the fearlessness with which he would plunge into a new mathematical problem, irrespective of area or seemingly required background --- as long as the problem looked interesting to him.

He was a pleasure and an inspiration for me during the sadly short period of our acquaintance. I believe that naming this prize after Lipski is very appropriate; Witek would have liked nothing more than to inspire young mathematicians from his beloved Poland.


Christos Papadimitriou
Professor
Computer Science Division
University of California at Berkeley
Berkeley, California
USA